Wybierz atrakcję:

Szyb Sylwester

Szyb Ewa

Park w Reptach i dolina rzeki Dramy

Rzeka Drama

Brama Gwarków

Szyb Sylwester

Wędrując alejkami Parku Repeckiego, zza drzew wyłaniają się dwa okrągłe, pokryte dachem z gontu budynki. Wewnątrz każdego z nich znajduje się wejście prowadzące do podziemnych przystani dla łodzi, którymi turyści przemierzają 600-metrowy odcinek Sztolni Czarnego Pstrąga. Warto przyjrzeć się tym obiektom nieco bliżej.

Idąc od strony parkingu przy ul. Repeckiej, pierwszy napotkany budynek to szyb Sylwester. W dawnej nomenklaturze funkcjonuje jako szyb sztolniowy nr 17. Jego budowę rozpoczęto w 1823 r. Szyb uzyskał głębokość 30 m, co miało ułatwić budowę północno-zachodniego odcinka Sztolni Głębokiej Fryderyk. Jest otoczony odpowietrzanym i zadaszonym budynkiem, częściowo zrekonstruowanym. W latach 50-tych XX wieku został otwarty dla zwiedzających, jako część Sztolni Czarnego Pstrąga. Do rekonstrukcji nieistniejącej, górnej części muru (ponad poziomem drzwi i okien) wykorzystano kamień pozyskiwany na miejscu; budynek przykryto nowym dachem o tradycyjnej formie, opartej na oryginalnych rysunkach świetlików w kopalni Fryderyk.

 

Szyb Ewa

Drugi budynek to szyb Ewa, który występuje w literaturze fachowej jako szyb sztolniowy nr 13. Ma głębokość 20 m i znajduje się na północnym zboczu doliny rozciągającej się nad rzeką Dramą. Jego budowa rozpoczęła się w 1822 r., po zakończeniu wykorzystano go do drążenia odcinka Sztolni Głębokiej Fryderyk w dwóch kierunkach. Tak jak w przypadku Sylwestra, jego kamienna rotunda także została częściowo zrekonstruowana i pokryta dachem z gontu utrzymanym w tradycyjnym stylu.

Park w Reptach i dolina rzeki Dramy

Park w Reptach to jeden z największych tego typu obiektów w regionie (ponad 400 ha) i jednocześnie największe na Górnym Śląsku skupisko drzew pomnikowych. Znajduje się ich tu ponad 150.  Historia parku sięga początku XIX w., gdy tereny te weszły w skład dóbr rodziny Henckel von Donnersmarck. Istniejący tu od średniowiecza las rodzina ta postanowiła przekształcić w park i stworzyć tu miejsce do polowań.  W 1898 r. na terenie parku oddano do użytku okazały pałac. Wtedy też zmieniono charakter parku na styl angielski. W 1945 .r pałac został spalony, a w 1966 r. wysadzony przez władze komunistyczne. Na miejscu pałacu, w latach 70-tych wybudowano Górnośląskie Centrum Rehabilitacji. W sercu parku znajdują się również dwa szyby Sztolnia Czarnego Pstrąga, wpisanej w lipcu 2017 r. na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

 

Rzeka Drama

Przepływająca przez Park Repecki rzeka Drama kojarzy się przede wszystkim z walorami przyrodniczymi, natomiast stanowi ona niezwykle istotny element w historii rozwoju górnictwa tarnogórskiego. Aby móc sprawnie odwadniać ogromny obszar górniczy, wbudowano w 1834 r. Sztolnię Głęboką Fryderyk, która odprowadzała do rzeki Dramy dziesiątki tysięcy metrów sześciennych wody na dobę. Ze sztolniowym roznosem rzeka łączy się po kilkuset metrach. Dalej Drama płynie przez gminę Zbrosławice, miasto Pyskowice i wpada do zbiornika Dzierżno Małe. Później do Kanału Gliwickiego i Odry. Finalnie więc woda ze sztolni kończy swój bieg w wodach Bałtyku.

 

Brama Gwarków

Na skraju Parku Repeckiego, 1,5 km od szybu Ewa znajduje się niezwykła kamienna budowla zwana potocznie Bramą Gwarków. Wzniesiono ją w 1834 r. z bloków piaskowca i nadano kształt neoklasycznego portalu. Stanowi on ozdobne zakończenie Sztolni Głębokiej Fryderyk. To właśnie tu wody sztolniowe opuszczają podziemia i poprzez tzw. roznos (sztuczne koryto) wpływają kilkaset metrów dalej, do rzeki Dramy.

Światowe Dziedzictwo UNESCO

9 lipa 2017 r. oczy całego świata zwróciły się ku Tarnowskim Górom. Podczas 41. Sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa, który obradował w Krakowie między 2 a 12 lipca, „Kopalnie ołowiu, srebra i cynku wraz z system gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach” zostały wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Oprócz Zabytkowej Kopalni Srebra i Sztolni Czarnego Pstrąga, w rodzinie najważniejszych zabytków świata znalazło się ponad 20 obiektów pogórniczych leżących głównie w Tarnowskich Górach oraz w części Bytomia i gminy Zbrosławice. Pod względem historycznym i technicznym tworzą one jedną całość, związaną z wydobyciem rud srebra, ołowiu i cynku oraz systemami odwadniania podziemi i wykorzystaniem wody pogórniczej do celów spożywczych.

Więcej o obiektach będących dziedzictwem światowym znaleźć można na stronie
www.unesco.tarnowskiegory.pl
Poniżej przedstawiamy kilka z nich.

Teren dawnej kopalni Fryderyk

Urokliwa dolina przy trasie Kolei Wąskotorowej to jedno z najważniejszych miejsc dla historii tarnogórskiego górnictwa i powstania kopalni Fryderyk. W 1784 r., po wielu latach zastoju odkryto tu bogate złoża srebra i ołowiu. Miejsce to upamiętnia dziś zabytkowy kopiec otoczony potężnymi lipami. W pobliżu znajdowały się dawniej budynki kopalni, w tym budynek pierwszej, działającej od 1788 roku, maszyny parowej. Dziś teren znany jest jako pomnik przyrody „Park Kunszt”. Znajduje się przy ul. Parkowej.
Więcej informacji arrow-right

Hałda popłuczkowa kopalni Fryderyk

Wysoka na 17 m hałda to pozostałość po zlikwidowanym na początku XX w. zakładzie uzdatniania rudy. Obiekt powstał z nagromadzenia odpadów dolomitowych w okresie największego wydobycia, czyli w drugiej połowie XIX wieku. Pod koniec drugiej wojny światowej włączony został do systemu obronnego, czego pozostałością są bunkry strzeleckie. Hałda pełni obecnie rolę punktu widokowego. Wspinaczka po wyznaczonych ścieżkach na sam szczyt zajmuje od 5-10 min. Wejście znajduje się od ul. Długiej.
Więcej informacji arrow-right

Park Miejski

Został założony w 1903 roku jest jednym z najstarszych na kontynencie udanych przykładów rewitalizacji terenów poprzemysłowych na tereny rekreacyjne. Uwagę zwracają liczne kopce dawnych szybów, pozostałości nasypu kolejowego oraz drewniana altana inspirowana wieżą szybową. Park znajduje się w ścisłym centrum miasta przy ul. Wyszyńskiego.
Więcej informacji arrow-right

Krajobraz pogórniczy Srebrnej Góry

Srebrna Góra to jedno z najwyższych (347 m n.p.m.) wzniesień w okolicy. Na jej zboczach znajduje się rozległy i niezwykle urokliwy krajobraz pogórniczy związany z wydobyciem rud ołowiu i srebra w XV i XVI wieku, a także wydobyciem rud cynku i ołowiu w późniejszym etapie. Wędrując lub przemierzając to miejsce rowerem można podziwiać zalane wodą i suche odkrywki oraz nowsze (XIX-wieczne) kopce przyszybowe, świadczące o wydobyciu metali na dużą skalę. Dostęp do obiektu od strony ul Długiej w Tarnowskich Górach i Blachówka w Bytomiu.
Więcej informacji arrow-right

Atrakcje w pobliżu

Tarnogórska starówka

Planując wycieczkę do Tarnowskich Gór koniecznie trzeba udać się do jego zabytkowego centrum. Obfituje ono w liczne zabytki, klimatyczne kawiarnie i restauracje. Najważniejsze perełki architektury zlokalizowane są przy rynku i jego najbliższej okolicy. Spacerując po głównym placu miasta, turyści mogą podziwiać ratusz z końca XIX w., ewangelicki kościół Zbawiciela, słynne domy podcieniowe oraz wiele zabytkowych kamienic, wśród których wyróżnia się budynek winiarni „Sedlaczek”– najlepiej zachowany w mieście przykład dawnej architektury świeckiej, z renesansowymi stropami, portalami i sklepieniami.

Muzeum w Tarnowskich Górach

Znajduje się na piętrze kamienicy „Sedlaczka, gdzie oprócz pamiątek związanych z dziejami miasta można zobaczyć kolekcję nowożytnego malarstwa zachodnioeuropejskiego oraz wystawę związaną z pobytem w Tarnowskich Górach króla Jana III Sobieskiego, który zatrzymał się w mieście w drodze na odsiecz Wiednia w 1683 r.
(więcej: www.muzeumtg.pl)

Dzwonnica Gwarków

Znajdująca się niedaleko rynku drewniana dzwonnica to jedyny tego typu zabytek w Polsce. Obiekt ten wykorzystywano do informowania górników pracujących dla kopalni Fryderyk o rozpoczęciu i zakończeniu zmiany. Do 1954 roku dzwonnica ta służyła w kopalni odkrywkowej Blachówka w Bobrownikach Śląskich. W lutym 1955 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej została przeniesiona na Plac Gwarków., gdzie znajdował się kiedyś dom zborny dla górników.

Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

Nie da się go nie zauważyć. Pochodzący z XVI w. kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, z wysoką na blisko 60 m wieża góruje nad miastem. Wewnątrz przebudowywanej wielokrotnie świątyni zachowały się płyty nagrobne, zespół witraży oraz kilka dobrej klasy obrazów. Do kościoła przylega kaplica św. Barbary, ognisko jej kultu jako patronki górników.

Kościół pw. św. Marcina

Wybudowany na przełomie XIV i XV w. kościół pw. św. Marcina to jeden z najstarszych zabytków sakralnych w woj. śląskim. Wieżę kościelną wzniesiono w 1400 roku, o czym świadczy zachowana inskrypcja. Najstarszymi zachowanymi elementami zabytku są XV-wieczne drzwi z okuciami między nawą a kruchtą północną oraz wewnątrz niej – gotycka kropielnica wykonana z kamienia.

Zamek w Starych Tarnowicach

Jedyny w Tarnowskich Górach zamek znajduje się niedaleko Parku Repeckiego. Został on wzniesiony między 1520 a 1570 r. Inicjatorem budowy był Piotr Wrochem, który czerpał niemałe zyski z powstających wówczas kopalni. Z biegiem lat zamek zmieniał właścicieli i był wielokrotnie przebudowywany. W latach 1820 – 1945 należał on do rodziny Donnersmarcków. W ostatnich latach poddano go kompleksowej modernizacji, starając się przywrócić jego renesansowe cechy i przystosować do nowych potrzeb. Mieści się w nim obecnie Centrum Sztuki i Rzemiosła Dawnego. Obiekt ma także bogata ofertę kulturalną. Odbywają się tu koncerty, pokazy i turnieje rycerskie. Miejsce to koniecznie trzeba zwiedzić. Więcej informacji: www.fundacjakomplekszamkowy.pl

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe

Przejażdżka najstarszą nieprzerwanie czynną koleją wąskotorową na świecie to atrakcja, której nie można pominąć planując wizytę w Tarnowskich Górach. Kursuje ona między Bytomiem a Miasteczkiem Śląskim. Po drodze zatrzymuje się w okolicy Zabytkowej Kopalni Srebra. Obiekt Szlaku Zabytków Techniki obsługuje turystów zarówno w sezonie letnim jak i zimowym. Operatorem jest Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych (www.sgkw.eu)

Park Wodny i Ścianka Wspinaczkowa

Oprócz atrakcji o charakterze historycznym czy przyrodniczym Tarnowskie Góry mają wiele do zaoferowania miłośnikom rekreacji i sportu. To przede wszystkim dwa nowoczesne obiekty sportowe – Park Wodny i Hala Sportowa. Ten pierwszy powstał jako jedno z największych centrów rekreacyjno-kąpieliskowych w kraju. Kilka basenów o łącznej powierzchni lustra wody 1159 metrów kwadratowych, sauny, siłownia, jaskinia solna – to tylko część atrakcji jakie czekają na gości Parku Wodnego. Obok znajduje się skate park, a zimą działa sztuczne lodowisko.
Osobnym obiektem jest Hala Sportowa, gdzie do dyspozycji gości jest wielofunkcyjne boisko z trybunami, boiska do tenisa i badmintona, cztery korty do squasha oraz ścianka wspinaczkowa.

W celu zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników przy korzystaniu z witryny ta strona stosuje pliki cookies.